EUROPEIZACJA KONSTYTUCJI PAŃSTW UNII EUROPEJSKIEJ

ISBN: 978-83-7383-508-5

stron: 359

format: B5

oprawa: twarda

rok wydania: 2011

Członkostwo państwa w Unii Europejskiej powoduje daleko idące konsekwencje ustrojowe, stawiając przed nim nowe wyzwania w procesie dostosowywania jego porządku prawnego do wciąż zmieniającej się rzeczywistości politycznej i prawnej. Problem ten odgrywa szczególną rolę wówczas, gdy przedmiotem badań - jak w tej książce - są szeroko pojęte zależności między prawem unijnym a prawem krajowym, w tym głównie konstytucjami wybranych państw członkowskich UE.
Państwa te nie były i nadal nie są gotowe, by postanowieniami traktatowymi jednoznacznie zdefiniować istotę władzy w UE oraz określić hierarchię norm prawnych obowiązujących w zintegrowanej przestrzeni prawnej. Zasadna jest dziś zatem nie tyle decyzja, czy zmieniać konstytucję, ile pytanie: co w jej treści modyfikować i w jakim trybie?
Analiza zmian ustaw zasadniczych dokonywanych przez wybrane państwa po wstąpieniu do Unii, ze szczególnym uwzględnieniem modyfikacji związanych z rozwojem integracji europejskiej, stanowi próbę uchwycenia pewnych prawidłowości i tendencji o ogólnym charakterze. Można na ich podstawie sformułować wniosek, że europeizacja konstytucji jest zjawiskiem istotnym i wyróżniającym współczesne demokracje europejskie.

SPIS TREŚCI

Katarzyna Kubuj, Jan Wawrzyniak
Wstęp

Michał Ziółkowski
Europeizacja konstytucji - rekonstrukcja znaczenia

Szymon Pawłowski
Zmiany Konstytucji Austrii jako wyraz jej europeizacji
1.Zagadnienia wstępne
1.1.Okres Pierwszej Republiki (1920-1945)
1.2.Okres Drugiej Republiki (1945-1995)
2.Tryb zmiany konstytucji
3.Zmiany konstytucji
4.Wnioski

Maria Kruk
Zmiany Konstytucji Republiki Czeskiej a europeizacja jej zasad
1.Czeskie tradycje konstytucyjne
1.1.Państwo i jego kultura konstytucyjna
1.2.Konstytucje
2.Konstytucja Republiki Czeskiej z 1992 r.
3.Struktura konstytucji i procedura jej zmiany
3.1.Konstytucja i porządek konstytucyjny
3.2.Ogólne cechy trybu zmiany Konstytucji
3.3.Procedura uchwalania ustaw konstytucyjnych
4.Dotychczasowe zmiany Konstytucji i porządku konstytucyjnego
4.1.Zmiany niedotyczące "europeizacji"
4.2.Zmiany konstytucyjne dotyczące prawa międzynarodowego
4.3.Sąd Konstytucyjny i inne sądy wobec prawa międzynarodowego
4.4.Integracja europejska w systemie prawnym Republiki
po zmianach Konstytucji
4.5.Referendum w sprawie przystąpienia do UE
5."Europeizacja" w orzecznictwie Sądu Konstytucyjnego
5.1.Przed Traktatem z Lizbony
5.2.Traktat lizboński w Sądzie Konstytucyjnym
6.Podsumowanie, czyli dwanaście kroków europeizacji Konstytucji
Republiki Czeskiej

Katarzyna Kubuj
Europeizacja konstytucji w świetle zmian Konstytucji
V Republiki Francuskiej
1.Ustalenia wstępne
1.1.Kilka słów na temat historii konstytucyjnej Francji
1.2.Struktura Konstytucji
1.3.Konstytucja z 1958 r. a członkostwo Francji we Wspólnotach
Europejskich/Unii Europejskiej (zarys)
2.Tryb zmiany Konstytucji
2.1.Procedura zmiany Konstytucji (zarys problemu)
2.2.Warunki przeprowadzenia zmiany Konstytucji
2.3.Materia konstytucyjna niepodlegająca zmianie
2.4.Procedura zmiany Konstytucji na gruncie art. 89 Konstytucji
(procedura zwykła/klasyczna)
2.5.Zmiana Konstytucji w trybie określonym w art. 11 Konstytucji
(kontrowersyjna praktyka)
3.Zmiany Konstytucji
3.1.Klasyfikacja
3.2.Zmiany Konstytucji związane z integracją europejską
3.3.Zmiany Konstytucji a miejsce i znaczenie prawa UE
w wewnętrznym porządku prawnym Francji
4.Wnioski

Michał Ziółkowski
Anonimowa konstytucja. Dyskretna europeizacja (uwagi na tle procedury
zmian Konstytucji Królestwa Niderlandów)
1.Wprowadzenie
2.Cechy charakterystyczne Grondwet
3.Procedura zmiany Konstytucji
4.Zmiany w Konstytucji Holandii
5.Znaczenie członkostwa Holandii w UE dla praktyki konstytucyjnej
(wybrane aspekty)
6.Konkluzje

Piotr Radziewicz
Europeizacja Konstytucji Irlandii

Krzysztof Budziło
Europeizacja Konstytucji Republiki Litewskiej
1.Wprowadzenie
2.Zarys dziejów państwa litewskiego i tradycje konstytucyjne
3.Konstytucja z 1992 r
3.1.Charakterystyka ogólna
3.2.Wprowadzanie zmian do Konstytucji
3.3.Szczególny tryb zmiany Konstytucji
3.4.Ograniczona czasowo procedura zmiany Konstytucji
3.5.Zwykły tryb ustawodawczy wykorzystywany
do zmian lub uzupełnień Konstytucji
3.6.Ustawy konstytucyjne
3.7.Konstytucyjne i ustawowe podstawy referendum
3.8.Ogłaszanie zmian Konstytucji
4.Przyjęte zmiany Konstytucji i porządku konstytucyjnego
5.Poprawki do Konstytucji związane z integracją Litwy z Unią Europejską
przyjęte przed przystąpieniem Litwy do Unii Europejskiej
5.1.Nabywanie gruntów na własność
5.2.Wybory do organów samorządu terytorialnego
5.3.Dyskusja nad przekazaniem "części" suwerenności
6.Poprawki do Konstytucji związane z integracją Litwy z Unią Europejską
po przystąpieniu Litwy do Unii Europejskiej
7."Europeizacja" w orzecznictwie Sądu Konstytucyjnego
7.1.Przedakcesyjne orzecznictwo Sądu Konstytucyjnego
7.2.Poakcesyjne orzecznictwo Sądu Konstytucyjnego
8.Relacje prawa UE i Konstytucji RL
9.Podsumowanie

Stanisław Witkowski
Zmiany Ustawy Zasadniczej w świetle członkostwa Niemiec w UE
1.Ustalenia wstępne
2.Tryb zmiany Ustawy Zasadniczej
3.Zmiany Ustawy Zasadniczej
3.1.Poprawki niezwiązane z integracją europejską
3.2.Poprawki związane z integracją europejską.
4.Wnioski

Marzena Laskowska
Przyczyny i skutki zmian w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
z 1997 roku a członkostwo w Unii Europejskiej
1.Zagadnienia wstępne
2.Tryb zmiany Konstytucji
2.1.Podstawy prawne zmian (w) Konstytucji
2.2.Konstytucja sztywna i trudny tryb jej zmiany
2.3.Niedopuszczalność zmiany Konstytucji umową międzynarodową
2.4.Zmiana treści Konstytucji w drodze jej wykładni
3.Zmiany (w) Konstytucji
3.1.Zmiany dokonane
3.2.Zmiany projektowane
3.3.Zmiany postulowane
4.Wnioski

Anna Łabno
Europeizacja Konstytucji Portugalii z 1976 roku
1.Zasady zmiany Konstytucji Portugalii
2.Zmiany Konstytucji Portugalii z 25 kwietnia 1976 r. Egzemplifikacja
3.Miejsce prawa międzynarodowego w systemie źródeł prawa Portugalii
4.Otwarcie Portugalii na Unię Europejską
4.1.Konstytucyjna klauzula europejska
4.2.Artykuł 8 ust. 4 - nadrzędność prawa europejskiego?
5.Wnioski

Jacek Falski
Demokratyczno-liberalno-proeuropej skie zmiany w Konstytucji Rumunii
1.Uwagi wstępne
2.Tryb zmiany Konstytucji Rumunii - zarys problemu
3.Nowelizacja Konstytucji Rumunii w 2003 r
4.Wnioski

Jerzy Rychlik
Zmiany w Konstytucji Republiki Słowackiej
1.Ustrój Republiki Słowackiej - Konstytucja Słowacji
2.Procedura zmian Konstytucji
2.1.Podmioty uprawnione do inicjatywy ustawodawczej (konstytucyjnej)
2.2.Pierwsze czytanie
2.3.Drugie czytanie
2.4.Trzecie czytanie
2.5.Podpisy pod Konstytucją, ustawą konstytucyjną i publikacja
3.Pozycja Konstytucji Republiki Słowackiej
4.Zmiany Konstytucji w latach 1993-2009
4.1.Bezpośrednie nowelizacje Konstytucji Republiki Słowackiej
4.2.Pozostałe zmiany konstytucyjne
5.Ustawy konstytucyjne regulujące przebieg granicy państwowej
Republiki Słowackiej

Jerzy Ciemniewski
Europeizacja Konstytucji Republiki Słowenii
1.Wstęp
2.Ustrój konstytucyjny oraz zasady i tryb zmiany Konstytucji
3.Zmiany w Konstytucji Republiki Słowenii związane z jej uczestnictwem
w procesie integracji europejskiej
4.Zakończenie

Jan Wawrzyniak
Prawo Unii Europejskiej a zmiany Konstytucji we Włoszech
1.Uwagi wstępne
2.Tryb przeprowadzania zmian w Konstytucji
2.1.Procedura uchwalania ustaw rewidujących Konstytucję i innych ustaw
konstytucyjnych (art. 138)
2.2.Relacje między izbami parlamentu w procedurze zmian
konstytucyjnych
2.3.Materia konstytucyjna niezmienialna
2.4.Rola Sądu Konstytucyjnego
2.5.Inicjatywa ustrójodawcza
3.Zmiany Konstytucji. Wprowadzenie
4.Ewolucja stanowiska Włoch w sprawie implementacji prawa europejskiego
do prawa krajowego
5.Projekty zmian, które nie weszły w życie
6.Wnioski

Ewa Popławska
Zmiany ustrojowe w związku z członkostwem we Wspólnotach Europejskich i Unii Europejskiej. Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej
1.Uwagi wstępne
2.Zobowiązania wynikające z członkostwa w UE w świetle zasady suwerenności
Parlamentu
3.Specyfika brytyjskiego systemu prawnego
4.Postępowanie ustawodawcze
5.Procedura przystąpienia Zjednoczonego Królestwa
do Wspólnot Europejskich
6.Miejsce prawa europejskiego w brytyjskim porządku prawnym
7.Zmiany instytucjonalno-organizacyjne związane z członkostwem
w Unii Europejskiej
8.Ustawa o Unii Europejskiej

Krzysztof Wójtowicz
Podsumowanie
1.Otwarcie krajowego porządku prawnego na prawo międzynarodowe
2.Konstytucyjne podstawy członkostwa państwa
we Wspólnotach/Unii Europejskiej
3.Konstytucyjne granice przekazania kompetencji Unii Europejskiej
4.Miejsce prawa Unii Europejskiej oraz zasady jego stosowania
w świetle postanowień konstytucji
5.Dostosowanie konstytucji w kwestiach szczegółowych
6.Wnioski

Afiliacje