INSTRUKCJE KSIĘGOWE I PODATKOWE wyd.5

ISBN: 978-83-8411-345-5

stron: 1044

format: B5

oprawa: miękka

rok wydania: 2025

Najobszerniejszy na rynku wydawniczym zbiór instrukcji i procedur księgowych i podatkowych uwzględniający najnowsze i procedowane zmiany regulacji prawnych.

W książce zawarto m.in. zaktualizowany na 2025 r. wzór polityki rachunkowości (wraz z ZPK odwołującym do znaczników kont JPK_KR_PD) i wzory: instrukcji przygotowującej do raportowania JPK_KR_PD, instrukcji inwentaryzacyjnej, kasowej, magazynowej, instrukcji obiegu i kontroli dokumentów w formie elektronicznej (uwzględniającą e-doręczenia oraz KSeF) oraz wzory dokumentacji związanej z ZFŚS.

Przestawiono w niej ponad 120 gotowych instrukcji, procedur, regulaminów, schematów działania z zakresu rachunkowości, podatków, spraw kadrowo-płacowych, informacji w sprawie zrównoważonego rozwoju i wielu innych procedur formalnych lub operacyjnych przydatnych w działaniu przedsiębiorstw. Zawiera też obszerne wyjaśnienia, jak je dostosować do specyfiki funkcjonowania jednostki.

Lata 2024 i 2025 przyniosły kolejne liczne zmiany bilansowe, podatkowe, kadrowe i finansowe. W związku z tym pojawiała się konieczność przygotowania nowych procedur, instrukcji, regulaminów oraz zaktualizowania tych już istniejących w jednostce. Wśród nowości wymienić należy obowiązkowy KSeF, system kaucyjny w VAT, uproszczenia w rachunkowości (nowy KSR 16), znaczniki kont w związku z wprowadzeniem JPK_KR_PD, objaśnienia MF w zakresie podatku u źródła, zmiany w MDR-ach i cenach transferowych, audyt w podatku od nieruchomości (identyfikacja obiektów podlegających opodatkowaniu tą daniną publiczną), wdrożenie ESG, sygnaliści w działach finansowo-księgowych.

W związku z wejściem w życie od 1.1.2025 r. ustawy o rachunkowości z 6.12.2024 r. (Dz.U. z 2024 r. poz. 1863) zaistniała konieczność modyfikacji polityki rachunkowości wraz z ZPK. Dodatkowo w polityce rachunkowości, od 1.1.2025 r., należy podać informację o stosowaniu znaczników kont. Należy bowiem pamiętać, że na mocy rozporządzenia MF z 16.8.2024 r. (Dz.U. z 2024 r. poz. 1314) wprowadzono obowiązek rozszerzenia ksiąg rachunkowych o dodatkowe dane, jakimi są znaczniki kont księgowych oraz informacje o wyjątkach podatkowych.

W obszarze rachunkowości trwają również intensywne prace nad nowymi standardami o rachunkowości. Już niedługo światło dzienne powinien ujrzeć KSR „Uproszczenia dopuszczone ustawą o rachunkowości”. W związku z tym przedstawiono w książce omówienie tego zagadnienia w formie „Instrukcja w zakresie stosowania uproszczeń zasad (polityki) rachunkowości z uwzględnieniem KSR 16”.

W dniu 11.7.2025 r. do Senatu skierowano projekt ustawy zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o rachunkowości, ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niektórych innych ustaw, który – zgodnie z pakietem dyrektyw UE Omnibus I – zapewnić ma odroczenie o 2 lata większości obowiązków sprawozdawczych z obszaru ESG dla dużych jednostek. W książce wyjaśniono, jak wykorzystać ten dodatkowy czas (instrukcja przygotowująca do wdrożenia) i jakie są korzyści z wdrożenia dobrowolnego standardu ESG VSME. W artykule tym szczegółowo przeanalizowano również regulacje prawne w zakresie ESG, wyjaśniono, kogo będą dotyczyć te regulacje, w jakim zakresie i od kiedy należy je stosować. Podano kategorie raportów ESG (SZR) pod względem poddawania atestacji i składania w KRS oraz obowiązki kierownika jednostki.

W obecnym wydaniu książki przedstawiono również zasady sporządzania planu restrukturyzacyjnego (który należy sporządzić, gdy jednostka gospodarcza ma trudności z regulowaniem bieżących zobowiązań, ale nadal istnieje szansa na poprawę sytuacji finansowej), jak również instrukcję przekształcenia sprawozdania finansowego w sprawozdanie sporządzane w warunkach ZKD.

Nowe regulacje obejmujące VAT dotyczą przede wszystkim KSeF, który zacznie obowiązywać od 1.2.2026 r. dla dużych jednostek oraz od 1.4.2026 r. dla pozostałych jednostek. Już teraz trzeba się przygotować na te ważne zmiany zarówno w kontekście dostosowania procesów wewnętrznych, jak i aktualizacji oprogramowania finansowo-księgowego. W związku z tym w książce przedstawiono praktyczną „Instrukcję w zakresie przygotowania do procesu wdrożenia Krajowego Systemu e-Faktur”, opracowaną z myślą o osobach odpowiedzialnych zarówno za rozliczenia podatkowe, jak i za techniczne wdrożenie rozwiązań związanych z systemami finansowo-księgowymi, wraz ze szczegółowym omówieniem najważniejszych zmian prawnych związanych z KSeF.

Inna ważna zmiana w zakresie VAT dotyczy systemu kaucyjnego. Obowiązujące od 1.10.2025 r. nowe regulacje nakładają obowiązek prowadzenia dodatkowych ewidencji podatkowych przez wprowadzających oraz podmioty reprezentujące, które trzeba udostępniać organom podatkowym drogą elektroniczną na każde zadanie. Ponadto dokonując sprzedaży w opakowaniach zwrotnych wydawanych za kaucją, należy pilnować umownych lub ustawowych terminów zwrotu opakowań, ponieważ w razie ich niezwrócenia wystąpi opodatkowanie VAT. W związku z licznymi obowiązkami w tym zakresie w książce przedstawiamy instrukcję rozliczania VAT w systemie kaucyjnym przez wprowadzającego napoje w opakowaniach.

W zakresie VAT nie mniej istotne są: instrukcja w zakresie weryfikacji nowych kontrahentów, w zakresie mechanizmu podzielonej płatności, białej listy podatkowej, uproszczonych zasad korygowania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów i odliczania podatku naliczonego na podstawie proporcji.

Instrukcje z obszaru podatków dochodowych dotyczą głównie: obowiązku stosowania od 1.1.2025 r. znaczników kont JPK_KR_PD, nowych interpretacji ogólnych i objaśnień do podatku u źródła z 3.7.2025 r., zmian w zakresie cen transferowych (przestawiono instrukcję sporządzenia analizy porównawczej, instrukcję sporządzania lokalnej dokumentacji podatkowej, wzór dokumentacji cen transferowych, politykę cen transferowych, instrukcję stosowania uprzednich porozumień cenowych – APA). Dla dużych podmiotów przedstawiono obszerne wyjaśnienia w zakresie globalnego podatku wyrównawczego wchodzącego w życie od 1.1.2025 r. (Filar Drugi) wraz z instrukcją przedstawiającą zasady funkcjonowania tego podatku i podmioty zobowiązane do jego zapłaty. Z uwagi na atrakcyjność podatkową i dość małą rozpoznawalność wyjaśniono zasady funkcjonowania instrukcji zaliczania w koszty podatkowe odsetek hipotetycznych, która przedstawia zasady stosowania tej ulgi podatkowej.

W zakresie podatku dochodowego nie mniej istotne są instrukcje dotyczące: obowiązku stosowania i sposobu naliczania podatku minimalnego, estońskiego CIT (z uwzględnieniem bieżącego orzecznictwa), rozliczenia strat za 2025 r., rozdzielenia źródeł przychodów, rozliczenia podatkowego umów leasingu, rozpoznawania kosztów i przychodów podatkowych w związku z wykorzystywaniem samochodów osobowych czy też zaliczaniem w koszty wydatków na promocję i reklamę oraz odpisywaniem w koszty należności spornych.

W dniu 1.6.2025 r. weszła w życie ustawa z 20.3.2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z tym w książce przedstawiono „Instrukcję powierzenia pracy cudzoziemcom”. W części książki dotyczącej spraw kadrowo-płacowych omówiono również dokumentację związaną z podróżami służbowymi wraz z aktualnym orzecznictwem oraz zagadnienie wynagrodzenia kadry zarządzającej.

W obszarze „Ordynacja podatkowa” omówiono dwa obszerne zagadnienia, jakimi są „Dokumentacja schematów podatkowych – MDR” (wraz z omówieniem procedowanych zmian legislacyjnych w tym obszarze) oraz procedury kontroli realizowanych czynności optymalizacyjnych pod kątem ryzyka zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania.

W obszarze podatków lokalnych omówiono obszerne zmiany wprowadzone od 1.1.2025 r. w zakresie podatku od nieruchomości. Warto zastosować przedstawione w książce check listy, które pomogą obniżyć ryzyko zastosowania niewłaściwej stawki podatkowej i zidentyfikować obiekty, które podlegają opodatkowaniu. W związku z tym wyjaśniono w książce, jak przeprowadzić audyt rozliczeń podatku od nieruchomości w firmie.

W ostatniej części książki przedstawiono zagadnienie wewnętrznej procedury w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, a także zagadnienie obowiązku zgłaszania beneficjenta rzeczywistego do CRBR i powiązanego z nim raportowania rozbieżności pomiędzy danymi w rejestrze i sytuacją faktyczną klienta instytucji obowiązanej. W publikacji nie mogło zabraknąć zagadnień związanych z procedurą zgłoszeń wewnętrznych w rozumieniu przepisów o ochronie sygnalistów (w szczególności w działach finansowo-księgowych) wraz z propozycją jej modyfikacji pod kątem potrzeb konkretnej jednostki. W tym obszarze zaprezentowano również modelowe rozwiązania w zakresie podejmowania działań następczych w ślad za zgłoszeniem sygnalisty, w przypadku gdy zgłoszenie dostarczyło uzasadnionych podstaw do wszczęcia takich działań.