BEZPIECZEŃSTWO WEWNĘTRZNE. ASPEKTY PRAKTYCZNE I TEORETYCZNE

ISBN: 978-83-7467-422-5

stron: 508

format: B5

oprawa: twarda

rok wydania: 2026

Monografia poświęcona praktycznym i teoretycznym aspektom bezpieczeństwa wewnętrznego powstała z myślą o szerokim gronie czytelników zainteresowanych tą problematyką. Bezpieczeństwo wewnętrzne jest istotnym elementem funkcjonowania każdego nowoczesnego państwa. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że bezpieczeństwo wewnętrzne to nie tylko kwestia ochrony przed przestępczością czy zapewnienia porządku publicznego, lecz także pojęcie obejmujące zarządzanie kryzysowe, ochronę granic oraz przeciwdziałanie współczesnym zagrożeniom, takim jak terroryzm, cyberprzestępczość czy przestępczość zorganizowana.[...]
Monografia została przygotowana przez zespół ekspertów z Instytutu Bezpieczeństwa i Socjologii Uniwersytetu Pomorskiego w Słupsku. Stanowi kompendium wiedzy na temat współczesnych wyzwań związanych z bezpieczeństwem wewnętrznym. Autorzy, będący pracownikami naukowymi i praktykami w tej dziedzinie, przedstawili nie tylko teoretyczne ramy, lecz także praktyczne rozwiązania w tym zakresie. To źródło wiedzy dla osób zainteresowanych polityką bezpieczeństwa, zarządzaniem kryzysowym oraz ochroną bezpieczeństwa publicznego. Monografia ta jest szczególnie wartościowa dla studentów, pracowników służb bezpieczeństwa oraz decydentów szeroko pojętego bezpieczeństwa. [Ze Wstępu]

SPIS TREŚCI

Wstęp 

CZĘŚĆ I. BEZPIECZEŃSTWO WEWNĘTRZNE

Rozdział 1. Bezpieczeństwo wewnętrzne - Andrzej Urbanek, Patrycja Czerniejewska  
1.1. Bezpieczeństwo wewnętrzne – pojęcie i istota 
1.2. Bezpieczeństwo powszechne  
1.3. Bezpieczeństwo i porządek publiczny  
1.4. Zagrożenia bezpieczeństwa wewnętrznego  
1.5. Rola organów administracji państwowej w systemie bezpieczeństwa wewnętrznego  
1.6. Rola organów administracji samorządowej w systemie bezpieczeństwa wewnętrznego  
1.7. Systemy ratownicze  
1.8. Zalecana literatura  
1.9. Bibliografia do rozdziału 1  

Rozdział 2. Historia bezpieczeństwa wewnętrznego  - Tomasz Pączek 
2.1. Bezpieczeństwo wewnętrzne od okresu wczesnopiastowskiego do utraty niepodległości w 1795 r.
2.2. Służby policyjne na ziemiach polskich w latach 1795-1914  
2.3. Polskie organizacje bezpieczeństwa wewnętrznego w okresie I wojny światowej  
2.4. Bezpieczeństwo wewnętrzne w II RP (1919-1939)  
2.5. Instytucje policyjne w II wojnie światowej (1939-1945)  5
2.6. Bezpieczeństwo wewnętrzne w Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej (1944-1989) 62
2.7. Bezpieczeństwo wewnętrzne w pierwszych latach III RP  
2.8. Zalecana literatura  
2.9. Bibliografia do rozdziału 2 

Rozdział 3. Instytucje bezpieczeństwa wewnętrznego - Janusz Gierszewski  
3.1. Organy i instytucje właściwe w zakresie bezpieczeństwa wewnętrznego 
3.2. Organy konsultacyjno-doradcze  
3.3. Terenowe organy i instytucje administracji publicznej  
3.4. Formacje policyjne  
3.5. Służby specjalne o charakterze policyjnym  
3.6. Instytucje zabezpieczające  
3.7. Służby, straże lokalne i organizacje ratownicze  
3.7.1. Służby ochrony władz  
3.7.2. Straże lokalne i sektorowe  
3.7.3. Służby ratownicze  
3.8. Zalecana literatura  
3.9. Bibliografia do rozdziału 3  

Rozdział 4. Bezpieczeństwo wewnętrzne Unii Europejskiej - Stanisław Zarobny  
4.1. Historyczne uwarunkowania prawne obszaru działania Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości Unii Europejskiej  
4.2. Strategiczny rozwój polityki Unii Europejskiej w dziedzinie bezpieczeństwa 
4.3. Polityka Unii Europejskiej w zakresie ochrony granic  
4.4. Współpraca policyjna w Unii Europejskiej  
4.5. Walka Unii Europejskiej z przestępczością zorganizowaną oraz zwalczanie handlu ludźmi 
4.5.1. Przestępczość zorganizowana 
4.5.2. Handel ludźmi  
4.6. Polityka Unii Europejskiej w zakresie walki z terroryzmem  
4.7. Zewnętrzny aspekt bezpieczeństwa wewnętrznego Unii Europejskiej  
4.8. Zalecana literatura  
4.9. Bibliografia do rozdziału 4  

Rozdział 5. Służby specjalne w systemie bezpieczeństwa wewnętrznego  - Janusz Gierszewski  
5.1. Historyczne uwarunkowania funkcjonowania służb specjalnych 
5.2. Charakterystyka działań służb specjalnych 
5.3. Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Podstawy prawne, organizacja i zadania  
5.4. Centralne Biuro Antykorupcyjne. Podstawy prawne, organizacja i zadania  
5.5. Nadzór i kontrola działalności służb specjalnych 
5.6. Zalecana literatura  
5.7. Bibliografia do rozdziału 5  

CZĘŚĆ II. BEZPIECZEŃSTWO PUBLICZNE

Rozdział 6. Bezpieczeństwo publiczne  - Janusz Gierszewski  
6.1. Bezpieczeństwo publiczne jako element bezpieczeństwa wewnętrznego  
6.2. Pozycja prawnoustrojowa służb, inspekcji i straży w obszarze bezpieczeństwa publicznego  
6.3. Zagrożenia bezpieczeństwa publicznego  
6.4. Wymiar sprawiedliwości, ochrona informacji niejawnych, policja gospodarcza oraz inne obszary bezpieczeństwa publicznego 
6.5. Ochrona osób i mienia oraz usługi detektywistyczne 
6.6. Organizacje pozarządowe w bezpieczeństwie publicznym  
6.7. Zalecana literatura  
6.8. Bibliografia do rozdziału 6  

Rozdział 7. Bezpieczeństwo publiczne w Unii Europejskiej  - Agnieszka Sałek‑Imińska  
7.1. Rozwój polityki bezpieczeństwa wewnętrznego Unii Europejskiej 
7.2. Polityka imigracyjna Unii Europejskiej  
7.3. Unia Europejska wobec kryzysu migracyjnego  
7.4. Zarządzanie strefą Schengen 
7.5. Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej  
7.6. Zwalczanie terroryzmu w Unii Europejskiej  
7.7. Współczesne wyzwania dla bezpieczeństwa publicznego Unii Europejskiej  
7.8. Zalecana literatura  
7.9. Bibliografia do rozdziału 7  

Rozdział 8. Zarządzanie bezpieczeństwem publicznym  - Adam Kwiatkowski  
8.1. Wprowadzenie do problematyki zarządzania bezpieczeństwem. Podstawowe pojęcia i terminy 
8.2. Planowanie w zarządzaniu bezpieczeństwem  
8.3. Zarządzanie w instytucjach bezpieczeństwa publicznego  
8.4. Zarządzanie kryzysowe w zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego  
8.5. Zarządzanie bezpieczeństwem publicznym w samorządzie terytorialnym  
8.6. Zarządzanie bezpieczeństwem publicznym oparte na analizie zagrożeń  
8.7. Zalecana literatura  
8.8. Bibliografia do rozdziału 8  

Rozdział 9. Bezpieczeństwo w ruchu drogowym - Patrycja Czerniejewska, Robert Czyż 
9.1. Bezpieczeństwo ruchu drogowego jako element bezpieczeństwa publicznego 
9.2. Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w Polsce 
9.3. Zagrożenia w ruchu drogowym  
9.4. Podmioty odpowiedzialne za bezpieczeństwo ruchu drogowego – zakres kompetencji  
9.5. Główne przyczyny wypadków drogowych 
9.6. Prawne formy reakcji na wykroczenie drogowe 
9.7. Zalecana literatura  
9.8. Bibliografia do rozdziału 9 

Rozdział 10. Bezpieczeństwo imprez masowych  - Tomasz Pączek , Robert Czyż  
10.1. Bezpieczeństwo imprezy masowej. Podstawowe pojęcia  
10.2. Charakterystyka bezpieczeństwa imprez masowych  
10.3. Obowiązki organizatora imprezy masowej  
10.4. Obowiązki uczestników imprezy masowej  
10.5. Techniczne środki zabezpieczenia imprezy masowej  
10.6. Mecz piłki nożnej jako impreza masowa podwyższonego ryzyka  
10.7. Przeprowadzenie imprezy masowej. Odpowiedzialność karna  
10.8. Zalecana literatura  
10.9. Bibliografia do rozdziału 10  

Rozdział 11. Ochrona granicy państwowej - Eugeniusz Kołpaczyński  
11.1. Problematyka ochrony granicy państwowej  
11.2. Zasady przekraczania granic zewnętrznych i wewnętrznych RP  
11.3. Organizacja i kontrola ruchu granicznego  
11.4. Rola i zadania Straży Granicznej oraz innych służb w ochronie polskiej granicy państwowej  
11.5. Polska w unijnym systemie bezpieczeństwa transgranicznego  
11.6. Bezpieczeństwo granic a zagrożenia transgraniczne 
11.7. Przewóz towarów przez granicę państwową 
11.8. Zalecana literatura  
11.9. Bibliografia do rozdziału 11  

CZĘŚĆ III. KRYMINOLOGICZNE ASPEKTY BEZPIECZEŃSTWA WEWNĘTRZEGO

Rozdział 12. Kryminologia  - Janusz Gierszewski  
12.1. Pojęcie i geneza kryminologii  
12.2. Główne nurty (paradygmaty) myśli kryminologicznej 
12.3. Przestępstwo i przestępczość  
12.4. Wybrane zjawiska społeczne o potencjale kryminogennym  
12.5. Przestępczość kobiet  
12.6. Przestępczość nieletnich  
12.7. Metody i środki zapobiegania przestępczości  
12.8. Zalecana literatura  
12.9. Bibliografia do rozdziału 12 

Rozdział 13. Wiktymologia kryminalna  - Janusz Gierszewski   
13.1. Historia powstania i zakres zainteresowań wiktymologii 
13.2. Typologia ofiar  
13.3. Profilaktyka wiktymologiczna i instytucje pomocy ofiarom przestępstw  
13.4. Rola ofiary w procesie wiktymizacji  
13.5. Zadania i cele wiktymologii  
13.6. Zalecana literatura  
13.7. Bibliografia do rozdziału 13 

Rozdział 14. Kryminalistyka  - Janusz Gierszewski 
14.1. Historia metod śledczych i kryminalistyki  
14.2. Pojęcie i zakres kryminalistyki  
14.3. Taktyka, metodyka i teoria kryminalistyczna  
14.4. Działania kryminalistyczne instytucji śledczych  
14.5. Dokumentacja procesowa miejsca zdarzenia  
14.6. Ślady daktyloskopijne 
14.7. Taktyka przesłuchania osoby  
14.8. Zalecana literatura 
14.9. Bibliografia do rozdziału 14  

Rozdział 15. Patologie społeczne - Andrzej Urbanek, Magdalena Kinda   
15.1. Pojęcie i cechy patologii społecznych  
15.2. Patologie społeczne a inne negatywne zjawiska społeczne  
15.3. Etiologia społecznych patologii  
15.4. Personalny i strukturalny wymiar patologii społecznych  
15.5. Rodzaje patologii społecznych  
15.6. Teorie patologii społecznych  
15.7. Zalecana literatura  
15.8. Bibliografia do rozdziału 15  

Rozdział 16. System penitencjarny w Polsce - Eugeniusz Kołpaczyński, Magdalena Kinda  
16.1. System penitencjarny – pojęcie, zasady oraz elementy systemu  
16.2. System penitencjarny a polityka kryminalna, karna i penitencjarna  
16.3. Prawne podstawy wykonywania kary pozbawienia wolności w Polsce  
16.4. Kara pozbawienia wolności  
16.5. Probacja 
16.6. Przygotowanie do zwolnienia i pomoc postpenitencjarna  
16.7. Zalecana literatura  
16.8. Bibliografia do rozdziału 16