ABACUS OD INSTRUKTARZY GOSPODARCZYCH PO WSPÓŁCZESNE PODRĘCZNIKI RACHUNKOWOŚCI

ISBN: 978-83-231-3610-4

stron: 279

format: B5

oprawa: miękka

rok wydania: 2016

Polskie podręczniki rachunkowości zebrałyby się w obszerną bibliotekę. Nikt jeszcze nie dokonał szczegółowej specyfikacji i analizy merytorycznej ich treści. Wyniki pierwszych badań w tym zakresie, przedstawione w tej monografii, obejmują kilkaset pozycji. Ambicją każdego ośrodka naukowego jest przygotowanie książek dla swoich studentów, a konieczność reakcji na zmieniający się ustrój społeczno-gospodarczy i mnogość regulacji prawnych są podstawową przyczyną szybkiego poszerzania bibliografii z tego zakresu.

Te dokonania mają swoje antycypacje, często w odległej przeszłości, sięgającej XVI wieku. W tej monografii chcemy zrekonstruować ten wątek, odwołując się głównie do instruktarzy ekonomicznych (gospodarczych). Literatura agrarna dominowała w Polsce aż do wieku XVIII. Instruktarze ekonomiczne stanowią źródło poznania systemu folwarczno-pańszczyźnianego, relacji społecznych i historii rolnictwa w dawnej Polsce. Pierwszymi, najbardziej znanymi, instruktarzami ekonomicznymi są dzieła Anzelma Gostomskiego i Jakuba Kazimierza Haura. Pokazują one sposób organizacji księgowości pojedynczej i metody ewidencyjne stosowane w folwarkach w dawnej Polsce. Właśnie w nich widoczne są zalążki podwójnej księgowości. W prezentowanej książce próbujemy spojrzeć na przywołane artefakty literatury okiem historyka rachunkowości.

SPIS TREŚCI

Wstęp

CZĘŚĆ I. HISTORIA RACHUNKOWOŚCI - PROBLEMY BADAWCZE

Anna Szychta
Tradycyjna a nowa historia rachunkowości

Mikołaj Turzyński
Kliometria we współczesnej historiografii rachunkowości

CZĘŚĆ II. INSTRUKTARZE EKONOMICZNE I RACHUNKOWOŚĆ W POLSCE SZLACHECKIEJ

Sławomir Sojak, Anna Olewnik
Gospodarstwo Anzelma Gostomskiego inspiracją dla księgowości pojedynczej Oekonomiki Jakuba Kazimierza Haura

Sławomir Sojak, Roksana Sierocka
Zalążki księgowości podwójnej w polskich instruktarzach ekonomicznych z przełomu XVIII i XIX wieku)

Ewa Śnieżek, Mikołaj Turzyński, Michał Wiatr
Kasowe ujmowanie zdarzeń na ziemiach polskich okresu zaborów jako pierwowzór zasad ujawniania przepływów pieniężnych we współczesnej sprawozdawczości finansowej

Katarzyna Klimczak, Anna Wachowicz
Zabytki rachunkowości w zbiorach archiwum w Łowiczu - księgi ekspens i percept łowickich cechów

CZĘŚĆ III. DOROBEK NAUKOWY XX I XXI WIEKU

Aleksandra Banaszkiewicz, Ewa Makowska
Rozwój teorii rachunkowości rolnej w Polsce w świetle wybranych publikacji schyłku XIX i pierwszej połowy XX wieku

Mirosław Bochenek
Polscy teoretycy ekonomii i rachunkowości oraz ich dokonania

Aleksandra Banaszkiewicz
Charakterystyka rachunkowości przedsiębiorstw państwowych w Polsce w latach 40. i 50. XX wieku

Irena Sobańska, Przemysław Kabalski
Ustrój społeczno-gospodarczy a tematyka publikacji książkowych z zakresu rachunkowości na przykładzie Polski - zarys historyczny (1945?2015)

CZĘŚĆ IV. VARIA

Artur Jastrzębowski
Zmiany w obszarze sprawozdawczości finansowej w okresie funkcjonowania kompanii handlowych na przykładzie Brytyjskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej

Ewa Chojnacka
Wybrane elementy w bilansie sprawozdawczym - porównanie uregulowań z 1934 roku z niektórymi regulacjami wprowadzonymi po 1989 roku

Stanisław Hońko
Metodyka oszustw księgowych w wybranych publikacjach z pierwszej połowy XX wieku