RACJONALNOŚĆ DECYZJI POLITYCZNYCH UTARTE ŚCIEŻKI I NOWE POMYSŁY

ISBN: 978-83-7702-443-0   265 stron format: A5 oprawa: miękka Rok wydania: 2012

Nie jest przypadkiem, że na początku XXI w. zagadnienie racjonalności znajduje się w centrum filozoficznych dyskusji. Pytanie o racjonalność jest pytaniem o charakter, ale też o granice ludzkiego myślenia i działania - granice, które wraz z rozwojem nauki i techniki systematycznie się przesuwają.Racjonalność jest źródłem intelektualnego i moralnego rozwoju, umożliwia realizację wartości, a przez to sama jest wartością. Wszelki postęp i wszelkie innowacje są zawsze skutkiem dobrze przemyślanego działania. Zarazem racjonalność pełni rolę wzorca etycznego dla ludzkich postaw, jest czymś w rodzaju idei wskazującej człowiekowi drogę ku pełniejszej wiedzy (także o sobie samym) i lepiej urządzonemu światu. Umacnia wiarę w siłę człowieka, w jego niemal nieograniczone możliwości. Można dzisiaj powiedzieć, że "człowiek uczynił sobie ziemię poddaną". Nigdy wcześniej nie święciliśmy tak wielkich triumfów zarówno w zakresie poznania tajemnic przyrody, jak też praktycznego zastosowania dobrze uzasadnionej wiedzy. Owocem tego jest współczesna cywilizacja oparta na ścisłym związku nauki i techniki: nauka zyskuje dzięki technice coraz doskonalsze instrumenty badawcze, technika - bazując na odkryciach naukowych - sukcesywnie rozszerza swój zasięg.

SPIS TREŚCI

Wstęp1. Decyzja polityczna z perspektywy filozoficznej1.1. Pojęcie decyzji politycznej - zagadnienia wstępne1.2. Decyzja aktem wyboru - aspekt filozoficzny1.2.1. Wolność wyboru1.2.2. Wolność właściwością osoby1.2.3. Decyzja jako akt świadomy1.2.4. Celowość decyzji1.3. Wybór a wybór polityczny. Cecha "polityczności"1.3.1. Polityka jako działanie w sytuacji1.3.2. Konflikt i współpraca1.4. Decyzja polityczna - poznanie sytuacji decyzyjnej1.5. Wolność polityczna1.6. Świadomość decyzji politycznych1.7. Powołanie polityki1.8. Decyzja polityczna jako wybór działania politycznego. Wyznaczniki polityczności działań1.9. Pojęcie decyzji politycznej - podsumowanie2. Wokół rozumu i racjonalności2.1. Uwagi wstępne. Racjonalność a rozumność2.2. Typy racjonalności2.3. Przydatność epistemologiczno-metodologicznych rozważań wokół racjonalności dla rozstrzygnięcia problemu racjonalności praktycznej2.4. Racjonalność praktyczna2.4.1. Racjonalność metodologiczna i racjonalność rzeczowa2.4.2. Racjonalność instrumentalna i racjonalność aksjologiczna2.5. Racjonalność instrumentalna2.5.1. Minimalistyczne spojrzenie na racjonalność2.5.2. Racjonalność w warunkach ryzyka2.5.3. Racjonalność w sytuacji niepewności2.5.4. Racjonalność instrumentalna - podsumowanie2.6. Racjonalność aksjologiczna2.6.1. Polityka wspólnego dobra2.6.2. Racjonalność aksjologiczna - podsumowanie3. Racjonalność w demokracji. Wybór społeczny3.1. Racjonalność w demokracji - zarys problematyki3.2. Racjonalność instrumentalna. Teoria społecznego wyboru3.2.1. Paradoksy społecznego wyboru3.2.2. Paradoksy społecznego wyboru - podsumowanie3.3. Racjonalność aksjologiczna. Przeciw neutralności3.3.1. Racjonalizm polityczny Karla Poppera3.3.1.1. Historycyzm i bunt przeciw rozumowi3.3.1.2. Inżynieria utopijna a inżynieria cząstkowa3.3.1.3. Społeczeństwo otwarte3.3.2. Komunitariańska wizja wspólnoty3.3.2.1. Jednostka a wspólnota3.3.2.2. Partycypacja polityczna3.4. Przeciw neutralności - uwagi końcowe3.5. Jaka racjonalność?ZakończenieBibliografia