ZMIANY WARTOŚCI I POSTAW MŁODZIEŻY W OKRESIE PRZEOBRAŻEŃ USTROJOWYCH KOLEKTYWIZM VERSUS INDYWIDUALIZM. STUDIUM INTERDYSCYPLINARNE

ISBN: 0867-096X-196

280 stron
format: B5
oprawa: miękka
Rok wydania: 2010

W niniejszej publikacji dokonano charakterystyki wybranych aspektów mentalności młodzieży, tj. systemów wartości oraz postaw społeczno-politycznych. Badania przeprowadzono dwukrotnie: w roku 2003 (325 osób) oraz w roku 2008 (379 osób) i objęły one studentów białostockich uczelni. Starano się ustalić, czy w okresie pięciu lat dzielących oba pomiary, a tym samym wraz z zaawansowaniem procesów transformacyjnych dokonujących się w Polsce, obserwuje się zmiany mentalności w postulowanym - z punktu widzenia przeobrażeń ustrojowych - kierunku, tj. od "kolektywizmu" do "indywidualizmu". Starano się również odpowiedzieć na pytanie, czy postawy społeczno-polityczne mają swoją aksjologiczną podstawę?Czy rzeczywiście akceptacja postaw prodemokratycznych i prokapitalistycznych ujawnia się wśród osób lokujących wyżej w swoim systemie wartości indywidualistyczne, zaś pozytywny stosunek do kultury narodowej, religii i instytucji religijnych charakteryzuje osoby ceniące wyżej wartości kolektywistyczne?

SPIS TREŚCI

WPROWADZENIE

WPROWADZENIE

Rozdział pierwszy
ZMIANY USTROJOWE A MENTALNOŚĆ SPOŁECZEŃSTWA
1.Kolektywizm versus indywidualizm
2.Mentalnościowe uwarunkowania transformacji ustrojowej

Rozdział drugi
TEORIE WARTOŚCI ORAZ ICH EMPIRYCZNA WERYFIKACJA
1.Sposoby rozumienia wartości w naukach społecznych
2.Teoria wartości Miltona Rokeacha
3.Teoria wartości Shaloma H. Schwartza
4.Wartości w badaniach empirycznych
4.1.Treściowy obraz systemu wartości
4.1.1.Kulturowe uwarunkowania systemów wartości
4.1.2.Zmienne polityczno-ekonomiczne a system wartości
4.1.3.Religia/religijność a system wartości
4.1.4.Osobowościowe uwarunkowania systemu wartości
4.1.5.Transmisja wartości w rodzinie
4.1.6.Przyswojenie ról a system wartości
4.2.Wartości jako czynnik determinujący postawy i zachowania
w obszarze polityczno-społecznym
4.2.1.Wartości a ideologie, postawy i zachowania polityczne
4.2.2.Wartości a postawy i zachowania społeczne
4.2.3.Ograniczenia modelu: wartości-postawy-zachowanie

Rozdział trzeci
WARTOŚCI I POSTAWY SPOŁECZNO-POLITYCZNE STUDENTÓW - BADANIA WŁASNE
1.Założenia teoretyczne
1.1.Czy w kierunku indywidualizmu?
1.2."Indywidualizm - kolektywizm" jako kategoria opisu zmian społecznych - koncepcja Janusza Reykowskiego
2.Konkretyzacja problemu badawczego
2.1.Model teoretyczny i cele badawcze
2.2.Problemy i hipotezy badawcze
3.Metoda
3.1.Narzędzia badawcze
3.2.Charakterystyka grup badawczych
4.Wyniki badań własnych
4.1.Systemy wartości - analiza porównawcza wyników badań z 2003 i 2008 roku
4.1.1.Hierarchia wartości w systemie
4.1.2.Zróżnicowanie systemów wartości
4.1.3.Pozycja w systemie wartości "wolność" i "równość"
4.1.4.Podsumowanie
4.2.Postawy społeczno-polityczne - analiza porównawcza wyników badań z 2003 i 2008 roku
4.2.1.Postawy wobec ustroju politycznego i kwestii polityczno-społecznych
4.2.2.Postawy wobec kultury narodowej i tradycji, religii i instytucji religijnych
4.2.3.Postawy wobec ustroju ekonomicznego i kwestii socjalnych
4.2.4.Podsumowanie
4.3.Orientacja indywidualistyczna versus kolektywistyczna w systemie wartości a postawy społeczno-polityczne
4.3.1.Orientacja kolektywistyczna versus indywidualistyczna w systemie wartości a postawy wobec ustroju politycznego i kwestii polityczno-społecznych
4.3.2.Orientacja kolektywistyczna versus indywidualistyczna w systemie wartości a postawy wobec kultury narodowej i tradycji, religii i instytucji religijnych
4.3.3.Orientacja kolektywistyczna versus indywidualistyczna w systemie wartości a postawy wobec ustroju ekonomicznego i kwestii socjalnych
4.3.4.Wartości "wolność" i "równość" a postawy społeczno-polityczne - ustosunkowanie się do dwuwartościowego modelu M. Rokeacha
4.3.5.Czy tylko "wolność" i "równość"? Znaczenie innych wartości w ukierunkowaniu myślenia o kwestiach ustrojowych
4.3.6.Podsumowanie

ZAKOŃCZENIE

BIBLIOGRAFIA

STRESZCZENIE

SUMMARY