VADEMECUM GŁÓWNEGO KSIĘGOWEGO MŚP

ISBN: 978-83-8411-979-2

stron: 1282

format: B5

oprawa: miękka

rok wydania: 2026

Kompleksowy i praktyczny przewodnik po najważniejszych obszarach pracy głównego księgowego w przedsiębiorstwie.
Publikacja skoncentrowana jest na specyficę oraz potrzebach mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, dostarczając rozwiązań przydatnych w codziennej praktyce księgowego.

Celem vademecum jest nie tylko wyjaśnienie obowiązujących przepisów, lecz przede wszystkim pokazanie, jak stosować je w codziennej pracy, identyfikować ryzyka oraz podejmować i właściwie dokumentować profesjonalne decyzje księgowe.

Publikacja opiera się przede wszystkim na:
- ustawie o rachunkowości oraz Krajowych Standardach Rachunkowości i stanowiskach Komitetu Standardów Rachunkowości,
- ustawach o podatkach dochodowych, ustawie o VAT i Ordynacji podatkowej,
- Kodeksie spółek handlowych i Kodeksie cywilnym,
- Prawie restrukturyzacyjnym i Prawie upadłościowym,
- regulacjach dotyczących odpowiedzialności karnej skarbowej, badania sprawozdań finansowych, prowadzenia działalności gospodarczej i elektronicznego raportowania,
- w odpowiednich obszarach uwzględniono również orzecznictwo sądów administracyjnych, interpretacje organów podatkowych oraz praktyczne wyjaśnienia właściwych instytucji.

Publikacja została podzielona na sześć części, które prowadzą Czytelnika przez najważniejsze obszary pracy głównego księgowego.

Część I poświęcona jest roli głównego księgowego w strukturze organizacyjnej MŚP. Omówiono w niej kompetencje niezbędne do wykonywania tej funkcji, a także zakres obowiązków oraz rodzaje odpowiedzialności związanej z prowadzeniem rachunkowości przedsiębiorstwa.

Część II dotyczy organizacji rachunkowości. Szczególną uwagę poświęcono dokumentacji opisującej przyjęte zasady rachunkowości, zakładowemu planowi kont, organizacji ksiąg rachunkowych oraz zasadom obiegu i kontroli dowodów księgowych.

Część III obejmuje zagadnienia związane z ujmowaniem, wyceną i prezentacją najważniejszych kategorii występujących w rachunkowości przedsiębiorstwa. Omówiono m.in. przychody i koszty, rozrachunki i środki pieniężne, środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne, zapasy, leasing, rezerwy, kapitały i dotacje. Na szczególną uwagę zasługuje rozdział dotyczący restrukturyzacji i przekształceń z perspektywy finansowo-księgowej. W praktyczny sposób pokazano w nim proces dochodzenia do prawidłowego rozwiązania – od ustalenia stanu faktycznego i zgromadzenia niezbędnej dokumentacji, przez identyfikację właściwych regulacji, aż po ujęcie zdarzenia w księgach rachunkowych i jego prezentację w sprawozdaniu finansowym.

Część IV koncentruje się na rozliczeniach podatkowych, łącząc problematykę podatkową z rachunkowością finansową i wskazując różnice między bilansowymi a podatkowymi skutkami tych samych zdarzeń gospodarczych. Poszczególne podatki przedstawiono z perspektywy osoby odpowiedzialnej za prowadzenie rachunkowości przedsiębiorstwa. Omówiono również budzącą liczne wątpliwości interpretacyjne problematykę raportowania schematów podatkowych, z uwzględnieniem zmian od 1 października 2026 r. Istotne miejsce zajmuje także postępująca cyfryzacja procesów księgowych, w tym nowe obowiązki raportowania za pomocą jednolitych plików kontrolnych oraz ich wpływ na organizację pracy działów finansowo-księgowych.

Część V pomaga zaplanować i uporządkować proces zamknięcia okresu sprawozdawczego – zarówno w ujęciu miesięcznym, jak i rocznym. Oprócz omówienia obowiązujących regulacji wskazano kolejne czynności, które należy wykonać, oraz dokumenty wymagające przygotowania i weryfikacji przed ostatecznym zamknięciem ksiąg. Przedstawiono także zagadnienia związane ze sporządzeniem, zatwierdzeniem i złożeniem sprawozdania finansowego, a także przygotowaniem jednostki do badania sprawozdania i współpracy z biegłym rewidentem.

Część VI poświęcona jest kontroli wewnętrznej i rachunkowości zarządczej z perspektywy głównego księgowego. Pokazuje jego podwójną rolę – jako osoby odpowiedzialnej za prawidłowość i wiarygodność informacji finansowej oraz partnera wspierającego kierownictwo w jej właściwej interpretacji i wykorzystaniu w procesie podejmowania decyzji.

Publikacja przeznaczona jest przede wszystkim dla:
- głównych księgowych oraz osób przygotowujących się do objęcia tego stanowiska;
- księgowych i kierowników zespołów finansowo-księgowych;
- dyrektorów finansowych, kontrolerów i osób odpowiedzialnych za organizację rachunkowości w MŚP;
- właścicieli, członków zarządów i kierowników jednostek sprawujących nadzór nad rachunkowością;
- pracowników biur rachunkowych obsługujących mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa;
- biegłych rewidentów, doradców podatkowych i innych specjalistów współpracujących ze służbami finansowo-księgowymi.