HISTORIA DOKTRYN POLITYCZNYCH I PRAWNYCH wyd.11

ISBN: 978-83-8286-809-8

511 stron
format: B5
oprawa: miękka
Rok wydania: 2022

Podręcznik omawia kształtowanie się poglądów - od czasów grecko-rzymskich do współczesności - mających decydujący wpływ na cele, zasady powstania, organizację oraz funkcjonowanie dzisiejszych instytucji państwa i prawa. Autor eksponuje zasadę państwa prawnego powiązaną z ideą sprawiedliwości społecznej, zwracając jednocześnie uwagę na ciągle aktualne zagrożenia w postaci terroryzmu czy despotyzmu rządów.

Publikacja przybliża i wyjaśnia przesłanki doktrynalne leżące u podstaw dyskusji dotyczących aktualnych zagadnień, jak: in vitro, eutanazja, kara śmierci czy walka z totalitaryzmem.

Książka jest przeznaczona głównie dla studentów prawa i administracji. Będzie również pomocna historykom, socjologom, politologom, dziennikarzom i filozofom.

SPIS TREŚCI

Wstęp

Rozdział I
Przedmiot historii doktryn politycznych i prawnych
1. Zakres i podstawy metodologiczne przedmiotu
2. Powiązania z innymi przedmiotami
3. Różnorodność opracowań przedmiotu historii doktryn politycznych i prawnych
4. Funkcje doktryn politycznych i prawnych
5. Problem negacji i kontynuacji w doktrynach politycznych
6. Klasyfikacja doktryn politycznych i prawnych
7. Pojęcie rewolucji doktrynalnej

Rozdział II
Myśl polityczna starożytnej Grecji okresu klasycznego
1. Ogólna charakterystyka
2. Sofiści
3. Rozwój szkoły sofistów
4. Sokrates i sokratycy

Rozdział III
Idealizm Platona
1. Osobowość filozofa
2. Założenia metodologiczne
3. Klasyfikacja ustrojów
4. Historiozofia i krytyka demokracji
5. Filozofia sprawiedliwości
6. Wiedza i władza

Rozdział IV
Realizm Arystotelesa
1. Osobowość filozofa
2. Założenia metodologiczne
3. Teoria społeczeństwa
4. Powstanie i cele państwa
5. Klasyfikacja polis
6. Filozofia sprawiedliwości
7. Prawo natury

Rozdział V
Myśl polityczna czasów helleńskich
1. Ogólna charakterystyka
2. Cyrenaicy i cynicy
3. Epikur i sceptycy
4. Stoicyzm
5. Rozwój stoicyzmu greckiego

Rozdział VI
Doktryny polityczno-prawne starożytnego Rzymu
1. Ogólna charakterystyka
2. Polibiusz i rozwój doktryny politycznej
3. Myśl polityczna Marka Tuliusza Cycerona
4. Późny stoicyzm: Seneka, Epiktet
5. Marek Aureliusz

Rozdział VII
Myśl polityczno-prawna wczesnego chrześcijaństwa
1. Ogólna charakterystyka
2. Geneza myśli społeczno-politycznej chrześcijaństwa
3. Szkoła aleksandryjska
4. Ojcowie Kapadoccy i Doktorzy Kościoła

Rozdział VIII
Myśl polityczna Świętego Augustyna
1. Osobowość filozofa i metody
2. Praca i cnoty kardynalne
3. Filozofia sprawiedliwości
4. Teoria państwa
5. Państwo a Kościół
6. Pokój i teoria prawa
7. Rodzina i społeczeństwo
8. Dynamika systemu

Rozdział IX
Święty Tomasz z Akwinu i rozwój myśli średniowiecznej
1. Jan z Salisbury i papalizm
2. Awerroizm
3. Myśl polityczna Świętego Tomasza z Akwinu
4. Metodologia i nauki społeczne Akwinaty
5. Praca i teoria państwa
6. Teoria prawa Akwinaty
7. Sprawiedliwość
8. Podsumowanie

Rozdział X
Koniec średniowiecza
1. Ogólna charakterystyka
2. Marsyliusz z Padwy
3. Nominalizm Wilhelma Ockhama

Rozdział XI
Renesans w myśli politycznej
1. Ogólna charakterystyka wieku Odrodzenia
2. Niccolo Machiavelli
3. Erazm z Rotterdamu
4. Tomasz More
5. Andrzej Frycz Modrzewski
6. Jean Bodin
7. Doktryny reformacji
8. Reformacja w Polsce

Rozdział XII
Doktryny polityczno-prawne XVII wieku
1. Ogólna charakterystyka
2. Francis Bacon
3. Tommaso Campanella
4. Myśl polityczna Hugona Grocjusza
5. Samuel Pufendorf
6. Liberalizm konserwatywny Spinozy
7. Doktryny polityczne rewolucji angielskiej
8. Myśl polityczna Thomasa Hobbesa
9. Liberalizm Johna Locke‘a

Rozdział XIII
Doktryny polityczno-prawne Oświecenia
1. Ogólna charakterystyka
2. Fizjokratyzm i absolutyzm oświecony
3. Liberalizm arystokratyczny Monteskiusza
4. U źródeł liberalizmu burżuazyjnego
5. Myśl polityczna Jeana-Jacques‘a Rousseau
6. Materializm i utopia komunistyczna
7. Oświecenie w Polsce
8. Doktryny polityczne rewolucji amerykańskiej
9. Doktryny polityczne Wielkiej Rewolucji Francuskiej

Rozdział XIV
Szkoła historyczna
1. Reakcja doktrynalna na Wielką Rewolucję Francuską
2. Ogólne założenia szkoły historycznej
3. Czołowi przedstawiciele szkoły historycznej

Rozdział XV
Idealizm niemiecki
1. Kształtowanie się założeń doktryny
2. Dialektyka i filozofia dziejów Georga Wilhelma Friedricha Hegla
3. Heglowska idea państwa

Rozdział XVI
Liberalizm
1. Ogólna charakterystyka
2. Angielska szkoła liberalistyczna
3. Liberalizm francuski
4. Liberalizm niemiecki

Rozdział XVII
Socjalizm utopijny
1. Ogólna charakterystyka
2. Przedstawiciele socjalizmu utopijnego
3. Komunizm utopijny

Rozdział XVIII
Doktryna anarchizmu
1. Ogólna charakterystyka
2. Doktryna Pierre-Josepha Proudhona
3. Anarchizm Michała Bakunina i Piotra Kropotkina

Rozdział XIX
Rozwój polskiej myśli politycznej w XIX wieku
1. Ogólna charakterystyka
2. Doktryny reakcyjne
3. Doktryny konserwatywne
4. Myśl demokratyczna
5. Rozwój myśli socjalistycznej

Rozdział XX
Pozytywizm prawniczy
1. Ogólna charakterystyka
2. Pozytywizm anglosaski - John Austin
3. Pozytywizm kontynentalny - Rudolf Ihering
4. Georg Jellinek
5. Herbert L.A. Hart - pozytywizm umiarkowany

Rozdział XXI
Darwinizm społeczno-polityczny
1. Ogólna charakterystyka
2. Filozofia społeczna Herberta Spencera
3. Ludwik Gumplowicz
4. Vilfredo Pareto

Rozdział XXII
Szkoła rasowo-antropologiczna
1. Ogólna charakterystyka
2. Czołowi przedstawiciele

Rozdział XXIII
Doktryna marksizmu-leninizmu
1. Twórcy marksizmu na tle epoki
2. Metoda materializmu dialektycznego i historycznego
3. Krytyka państwa burżuazyjnego
4. Leninizm na tle epoki
5. Idea państwa dyktatury proletariatu
6. Walka z reformizmem

Rozdział XXIV
Reformizm i rewizjonizm
1. Początki rewizjonizmu na tle epoki
2. Działalność Ferdinanda Lassalle‘a
3. Inne wczesne kierunki doktrynalne
4. Eduard Bernstein
5. Karl Kautsky
6. Kontynuacja centryzmu

Rozdział XXV
Liberalizm polityczny końca XIX wieku
1. Uwagi ogólne
2. Czołowi przedstawiciele

Rozdział XXVI
Katolicka doktryna społeczna przełomu XIX i XX wieku
1. Tradycjonalizm doktrynalny
2. Przełomowość pontyfikatu Leona XIII

Rozdział XXVII
Doktryna socjaldemokracji na początku XX wieku
1. Antonio Labriola
2. Jean Jaurcs
3. Antonio Gramsci

Rozdział XXVIII
Syndykalizm i kooperatywizm
1. Ogólna charakterystyka
2. Georges Sorel
3. Edward Abramowski

Rozdział XXIX
Szkoła psychologiczna w prawie
1. Twórca i ogólne założenia
2. Zarys metodologii
3. Emocje etyczne
4. Prawo i moralność
5. Prawo pozytywne i intuicyjne
6. Polityka prawa
7. Pojęcie sprawiedliwości
8. O wykładzie uniwersyteckim

Rozdział XXX
Doktryna solidaryzmu
1. Ogólna charakterystyka źródeł
2. Założenia solidaryzmu w prawie
3. Norma społeczna
4. Teoria państwa i prawa
5. Krytyka praw podmiotowych

Rozdział XXXI
Doktryna funkcjonalizmu
1. Geneza i założenia
2. Twórcy funkcjonalizmu
3. Realizm prawniczy
4. Idealizm prawniczy
5. Oddziaływanie funkcjonalizmu

Rozdział XXXII
Normatywizm
1. Założenia metodologiczne
2. Teoria prawa
3. System norm prawnych
4. Problem podziału prawa
5. Teoria państwa
6. Filozofia sprawiedliwości

Rozdział XXXIII
Socjologia polityki Maxa Webera
1. Uwagi ogólne
2. Główni polemiści
3. Nauka a polityka
4. Gospodarka kapitalistyczna
5. Władza i państwo
6. Biurokracja
7. Klasy i stany
8. Socjologia religii

Rozdział XXXIV
Doktryna państwa faszystowskiego
1. Zasadnicze cechy
2. Wódz i jego drużyna
3. Mit państwa korporacyjnego
4. Teologia polityczna Carla Schmitta

Rozdział XXXV
Społeczno-polityczna myśl Kościoła w drugiej połowie XX wieku
1. Program "aggiornamento"
2. Pontyfikat Jana XXIII
3. Sobór watykański II
4. Pontyfikat Pawła VI
5. Pontyfikat Jana Pawła II

Rozdział XXXVI
Doktryna "państwa dobrobytu"
1. Formowanie się szkoły
2. Etapy kształtowania się doktryny
3. Zarys doktryny "państwa dobrobytu"
4. Wpływ doktryny na konstytucjonalizm burżuazyjny

Rozdział XXXVII
Doktryna neoliberalizmu
1. Warunki formowania się szkoły
2. Osobowość i założenia myśli Friedricha Augusta Hayeka
3. Pojęcie wolności
4. Ideologia sprawiedliwości
5. Neoliberalizm Roberta Nozicka

Rozdział XXXVIII
Nowe społeczeństwo przemysłowe
1. Ewolucja pojęcia
2. Cechy nowej formacji
3. Zadania państwa
4. Teoria Johna Kennetha Galbraitha
5. Wpływ na teorię konwergencji

Indeks nazwisk i osób