EKONOMIA I POLITYKA W KRYZYSIE KIERUNKI ZMIAN W TEORIACH

ISBN: 978-83-60694-36-7   366 stron format: B5 oprawa: miękka Rok wydania: 2012

Książka zawiera opracowania przygotowane w różnych ośrodkach akademickich w Polsce w związku z zainicjowaną przez Uczelnię Łazarskiego i Instytut Studiów Politycznych PAN debatą nad konsekwencjami światowego kryzysu gospodarczego dla nauk ekonomicznych i politycznych. Są w niej prezentowane dwa skrajne poglądy. Pierwszy opiera sie na twierdzeniu, że sfera teorii nie tylko pada ofiarą kryzysu, lecz zbiera zasłużone zarzuty za wytwarzanie jego praprzyczyn. Drugi pogląd ma postać opinii, że ekonomiści przypominają raczej sejsmologów, gdyż mogą tylko pomagać w usuwaniu skutków wstrząsów, a nie maja zdolności ich wywoływania.

SPIS TREŚCI

CZĘŚĆ I. LIBERALIZMU ETAP NOWY

MARIAN GUZEK
ROZDZIAŁ 1. LIBERALIZM SYNERGICZNY NA TLE SPORÓW DOKTRYNALNYCH I KRYZYSU
1.1.Synergia państw i rynków
1.1.1.Ogólne zasady funkcjonowania gospodarki w postulowanym systemie liberalizmu synergicznego
1.1.2.Filary i kondygnacje gospodarki światowej
1.1.3.Liberalizmu drogi wyboiste
1.1.4.Eliminacja synergii z klasycznego liberalizmu przez neoliberalizm
1.1.5.Dominacja ponadpaństwowego konglomeratu pseudorynkowego
1.2.Nieostrożna obrona neoliberalizmu
1.2.1.Od cięć podatków i świadczeń socjalnych do losów piasku na Saharze
1.2.2.Nobel uwikłany w promowanie neoliberalizmu
1.2.3.Naukowa obrona neoliberalizmu mimochodem
1.3.Dylemat walutowy Stanów Zjednoczonych a przyszłość liberalizmu
synergicznego
1.3.1.Gdyby waluta bezpowrotnie odpływała w świat
1.3.2.Ciężar powracających zasobów waluty światowej
1.3.3.Kurs w okresie degresji walutowej a korzyści typu seigniorage
1.3.4.Ideologia neoliberalna kontra teoria spiskowa
1.3.5.Możliwości zapewnienia synergii między państwem a rynkami w USA
1.4.Anarchokapitalizm jako ustrój bez synergii rynku z państwem
1.4.1.Korzenie ustroju anarchokapitalistycznego
1.4.2.Niesiony na skrzydłach kryzysu
1.4.3.Skutki nadchodzącego anarchokapitalizmu dla państw narodowych i ich społeczeństw
1.5.Podsumowanie

ANDRZEJ MATYSIAK
ROZDZIAŁ 2. MANOWCE INDYWIDUALIZMU METODOLOGICZNEGO W TEORIACH MAKROEKONOMICZNYCH
2.1.Uwagi wstępne
2.2.Indywidualizm i holizm metodologiczny
2.3.Ekonomia kcynesowska a indywidualizm metodologiczny
2.4.Mikroekonomiczne podstawy teorii Keyncsa
2.5.Warunki równowagi makroekonomicznej
2.6.Indywidualizm psychologiczny
2.7.Podsumowanie

JANINA GODŁÓW-LEGIĘDŹ
ROZDZIAŁ 3. OD DOMINUJĄCEJ METODOLOGII EKONOMICZNEJ DO KRYZYSU
3.1.Wprowadzenie
3.2.Błędy metodologiczne ekonomii XX wieku
3.3.Renesans instytucjonalizmu
3.4.Nowy typ inżynierii społecznej a funkcjonowanie mechanizmu cenowego
3.5.Konkluzje

ŁUKASZ J. PIKUŁA
ROZDZIAŁ 4. LIBERALIZM KLASYCZNY A SPOŁECZEŃSTWO PAŃSTWO I POLITYKA
4.1.Wolne jednostki zorganizowane w społeczeństwo
4.2.Państwo celów realizowanych przez politykę
4.3.Podsumowanie

KARINA JĘDRZEJOWSKA
ROZDZIAŁ 5. GOSPODARKA ŚWIATOWA WOBEC NADMIERNEJ LIBERALIZACJI RYNKÓW FINANSOWYCH
5.1.Istota liberalizacji i deregulacji rynków finansowych
5.1.1.Czynniki sprzyjające liberalizacji finansowej
5.1.2.Korzyści i koszty wynikające z liberalizacji i deregulacji
rynków finansowych
5.2.Kryzysy finansowe jako negatywny skutek liberalizacji finansowej
5.2.1.Specyfika kryzysów finansowych lat dziewięćdziesiątych XX wieku
5.2.2.Kryzys finansowy 2007-2008 a liberalizacja finansowa
5.3.Inne zagrożenia wynikające z liberalizacji finansowej
5.4.Perspektywy zapobiegania negatywnym skutkom liberalizacji finansowej

BARTOSZ SCHEUER
ROZDZIAŁ 6. KRYZYS W TEORII EKONOMII JAKO ŹRÓDŁO KRYZYSU GOSPODARCZEGO
6.1.Wstęp
6.2.Kryzys w ekonomii - taki, jakim widzą go ekonomiści
6.3.Modernistyczny charakter metodologii ekonomicznej i jego konsekwencje
6.4.Podsumowanie

ANNA CZARCZYŃSKA
ROZDZIAŁ 7. ŚWIAT W OBLICZU ZAGROŻEŃ TOTALNYCH A WIZJA EKONOMII INTEGRALNEJ
7.1.Kryzys jako nieunikniona zmiana
7.2.Ziemia niczyja
7.3.Podejście integralne
7.4.Ekonomia integralna
7.5.Regulacja gospodarki
7.6.Podsumowanie

CZĘŚĆ II. POLITYKA I REGULACJE RYNKÓW

PAWEŁ DOBROWOLSKI, ANDRZEJ KONDRATOWICZ
ROZDZIAŁ 8. ZAWODNE RYNKI, ŹLI EKONOMIŚCI I DOBRZY POLITYCY. ŹRÓDŁA KRYZYSU FINANSOWEGO W USA 2007-2009
8.1.Ekonomia wobec kryzysu
8.2.Problemy z prognozowaniem
8.3.Etiologia kryzysu
8.3.1.Strona popytowa
8.3.2.Strona podażowa
8.3.3.Czynniki instytucjonalne
8.3.3.1.Mechanizmy sekurytyzacji
8.3.3.2.Fannie Mae i Freddie Mac
8.3.3.3.Cele polityki mieszkaniowej

EWA POLAK
ROZDZIAŁ 9. CZYNNIKI KRYZYSOGENJVE W GOSPODARCE GLOBALNEJ ORAZ ICH KONSEKWENCJE POLITYCZNE
9.1.Wprowadzenie
9.2.Ekonomia popytu
9.3.Podłoże rewolucji neoliberalnej
9.4.Odmiana doktryny neoliberalnej - monetaryzm i jego założenia
9.5.Asymetria globalizacji
9.6.Ograniczenie suwerenności gospodarczej państwa
9.7.Zmiana zasad globalnej konkurencji
9.8.Komercjalizacja i ekonomizacja nierynkowych dziedzin życia
9.9.Zróżnicowanie dochodowe ludności i zmiany stratyfikacji społecznej

ANDRZEJ KURNICKI
ROZDZIAŁ 10. ZMIANY W SYSTEMIE REGULACJI I NADZORU W SEKTORZE BANKOWYM USA
10.1.Czynniki kryzysogenne w systemie finansowym USA w latach 1980-2007
10.2.Konsekwencje kryzysu w USA
10.3.Reakcje rynków finansowych w USA na kryzys
10.4.Zmiany w systemie finansowo-bankowym
10.5.Rada Nadzoru Stabilności Finansowej i Ustawa Dodda-Franka
10.6.Koniec polityki ratowania firm finansowych (Too Big to Fail policy)
10.7.Specjalne regulacje nadzoru bankowego
10.8.Podsumowanie

ANNA WRÓBEL
ROZDZIAŁ 11. POLITYKA PROTEKCYJNA JAKO FORMA REGULACJI NIEZBĘDNEJ W ŚWIETLE ANALIZ EMPIRYCZNYCH
11.1.Polityka liberalizacji handlu międzynarodowego
11.2.Polityka protekcjonizmu
11.3.Zakres swobody w międzynarodowych obrotach usługowych
11.4.Podsumowanie

PIOTR MISZTAL
ROZDZIAŁ 12. INTERWENCJE WALUTOWE JAKO ELEMENTY REGULACJI RYNKÓW FINANSOWYCH
12.1.Wprowadzenie
12.2.Interwencje walutowe banku centralnego w świetle teorii
12.3.Wyniki analiz empirycznych
12.4.Interwencje na rynku walutowym w Polsce
12.5.Wnioski

MARTA ŁAKOMY, AGNIESZKA MASTALERZ
ROZDZIAŁ 13. ŹRÓDŁA I PROCES NARASTANIA KRYZYSU FINANSOWEGO I GOSPODARCZEGO
13.1.Wpływ globalizacji na powstawanie tendencji kryzysowych
13.2.Turbulencje w gospodarce światowej pod wpływem kryzysu w USA
13.3.Przedsięwzięcia antykryzysowe USA
13.4.Podsumowanie

SŁAWOMIR I. BUKOWSKI
ROZDZIAŁ 14. KRYZYS FISKALNY W STREFIE EURO A RYNKI FINANSOWE
14.1.Wprowadzenie
14.2.Unia Ekonomiczna i Monetarna - podstawy teoretyczne i projekt polityczny
14.2.1.Podstawy teorii unii monetarnej
14.2.2.Rola rynków finansowych w funkcjonowaniu unii monetarnej
14.2.3.Projekt polityczny
14.3.Reakcja rynków finansowych na regulacje fiskalne
14.4.Wnioski

PAWEŁ BOŻYK
ROZDZIAŁ 15. NEOLIBERALIZM A KRYZYS W STREFIE EURO. GEOPOLITYCZNE PRZYCZYNY I SKUTKI KRYZYSU
15.1.Liberalizm a neoliberalizm
15.2.Kanony neoliberalizmu
15.3.Geneza kryzysu finansowego
15.4.Kryzys finansowy w warunkach globalizacji
15.5.Unia Europejska - częścią rynku globalnego
15.6.Wpływ światowego kryzysu finansowego na Unię Europejską
15.7.Poszukiwanie dróg wyjścia
15.8.Zastrzeżenia pod adresem federacji państw
15.9.Gdzie szukać rozwiązania?

ŁUKASZ GOCZEK
ROZDZIAŁ 16. WYROSNĄĆ Z DŁUGÓW - POLITYKA PODAŻOWA I REGULACJE W UNII EUROPEJSKIEJ
16.1.Wprowadzenie
16.2.Niepowodzenie dotychczasowej polityki stymulacyjnej
16.3.Źródła stagnacji gospodarczej Europy
16.4.Proponowana polityka podażowa i zmiany w dziedzinie regulacji
gospodarki
16.5.Wnioski

KRZYSZTOF GARCZEWSKI
ROZDZIAŁ 17. NIEMCY W STOSUNKACH MIĘDZYNARODOWYCH NA TLE KRYZYSU GOSPODARCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ
17.1.Kontrowersje wokół polityczno-gospodarczych terapii antykryzysowych w Unii Europejskiej
17.2.Problemy z wdrożeniem antykryzysowych instrumentów finansowych w strefie euro
17.3.Aspiracje polityczno-gospodarcze Niemiec i obawy partnerów o ich
dominację

ULYANA DZYUMA, RUSŁAN HARASYM
ROZDZIAŁ 18. ZWALCZANIE KRYZYSU ZADŁUŻENIA W WYBRANYCH KRAJACH UNII EUROPEJSKIEJ
18.1.Wprowadzenie
18.2.Gospodarka światowa w kryzysie
18.3.Dług publiczny - definicje i podstawowe przyczyny powstania
18.4.Zadłużenie krajów UE: kto, komu i ile?
18.4.1.Grecja i Irlandia
18.4.2.Portugalia
18.4.3.Belgia
18.4.4.Włochy
18.5.Nowe rozwiązania prawne mające na celu przeciwdziałanie
wzrostowi zadłużenia publicznego krajów UE
18.6.Podsumowanie